İlhan DURMUŞ

1960 - 13 Kasım 1983


1960 yılında Fatsa'nın Kılıçlı Köyü'nde doğdu. İlkokulu Kılıçlı'da, ortaokulu Fatsa'da okudu. 1975 yılında Trabzon Yatılı Öğretmen Okulu sınavını kazandı.
O dönemde Trabzon Yatılı Öğretmen Okulu faşistlerin kontrolü altındaydı. llhan Durmuş, okuldaki devrimcilerle ilişkiye geçerek kısa sürede anti-faşist mücadelede etkin bir yer edindi. Henüz 1 yıl geçmemişti ki, İlhan Durmuş ve 70 arkadaşı okul idaresi tarafından okuldan atıldılar. Daha sonra Ladik Öğretmen Okulu'na kayıt yaptıran İlhan Durmuş, burada da faşistlere karşı yürütülen mücadelenin içinde yer aldı. Uğradığı bir saldırının sonucunda. yaralanınca Ladik'te barınma imkanı kalmadı ve Fatsa'ya döndü. Bu iki yıllık dönem İlhan Durmuş'un devrimcilik yaşamında edindiği ilk deneyimlerdi.

Lise eğitimini Fatsa'da sürdürdüğü yıllarda bir yandan okullarda anti-faşist mücadele içinde yer alırken, diğer yandan Fatsa Halkevi çalışmalarına da etkin bir biçimde katılıyordu.

1978 yılına gelindiğinde İlhan Durmuş, Fatsa'da gerek Fatsa halkı, gerekse faşistler ve polis tarafından yakından tanınan, bölgedeki birçok eyleme öncülük yapan Devrimci Yol militanlarından biriydi. Aynı yıl MHP Fatsa İlçe Başkanı'nın yaralanması olayı nedeniyle polis tarafından aranır duruma düştü. Bu durum bölgedeki çalışmalarını sekteye uğratınca ve sözkonusu olayda yer almadığına dair tanıklıklar da olunca ifade vermek üzere Adliye'ye gitti.

Bir Fatsalı anlatıyor:

"İlhan Adliye'nin önüne geldiğinde kapıda 1500-2000 kişi bekliyordu. Okullar İlhan için boykot ilan etmişti. Adliye'deki yetkililer ifadesinin alınmasından sonra serbest bırakılacağını söylemişlerdi ama tutukladılar. Dışarı İlhan'ın tutuklandığı haberi gelince kıyamet koptu. Kalabalık sloganlarla cezaevine doğru yürüyüşe geçti. Yoldan da katılanlar olunca sayı iyice arttı. Yol üzerinde MHP binası tahrip edildi, tabelası indirildi. Bütün ilçe protesto gösterileriyle boydan boya katedildi. Endişeye kapılan yetkililer İlhan Durmuş'u o gece apar topar Ünye Kapalı Cezaevi'ne naklettiler"

İlhan Durmuş'un tutukluluğu 4 ay sürdü. Çıktığında bir süre Aybastı'da faaliyet gösterdi.1978 sonlarında Fatsa'da bir polis memurunun öldürülmesi olayı nedeniyle tekrar aranmaya başlayınca Fatsa'yı terketti ve önce Karadeniz'in çeşitli ilçelerinde, son olarak da Artvin bölgesinde görev aldı. Artvin'deki çalışmaları 12 Eylül sonrasında da sürdü.1981 yılında bu bölgede yenilen darbelerin ardından yapılan yeni düzenlemeyle tekrar Fatsa'nın kırsal alanına döndü. Doğduğu köyü de kapsayan geniş bir alanda siyasi-askeri faaliyetin yürütülmesinden sorumlu yerel komitede yer aldı.

Bir arkadaşı anlatıyor:

"İlhan devrimciliğe küşük yaşta atılmıştı. Kendi ufak tefekti ama büyük sorumluluklar almaktan hiç geri durmadı. Aldığı sorumlulukların altından kalkmayı da bilirdi. Hayattaki tek sorumsuzluğunu kendi sağlığına karşı yapmıştı. İleri derecede ülserdi ama onu sigara ve çay içmekten bir türlü vazgeçirememiştik. Çok güzel saz çalar, türkü söylerdi. Neşeli bir insandı; en karanlık zamanlarda bile neşelenecek, gülecek birşeyler bulurdu. Sözlüydü. Öldürüldüğünde aylardır dağda olduğu işin sözlüsünü görmemişti; göremeden öldü."

İlhan Durmuş doğduğu köy olan Kılıçlı yakınlarında 13 Kasım 1983 günü Cavit Kaya ile birlikte öldürüldü. Dört kişiydiler. Bir başka grupla bağlantı kurmak üzere Kılıçlı Köyü'ne gelmişlerdi. Geceyi köyde geçirdiler. Sabah 07.00 sıralarında köyün çevresinde askeri birlikler ve polisin katıldığı geniş bir operasyonun başladığını farkettiler. Köyün dışında gizlenmeyi denedilerse de üzerlerinde dolaşan, helikopter tarafından yerleri tespit edildi. Üzerlerine yaylım ateşi açıldı. Ormanlık araziye ulaşmak için çatışarak geri çekildiler. Açık bir araziyi geçmeleri gerekiyordu. Denediler; ilk önce grubun önünde giden İlhan Durmuş vuruldu, ardından Cavit Kaya. Diğer iki arkadaşları öğlene kadar çatışmayı sürdürdüler; öğle saatlerinde ikisi de yaralı ele geçti.


Biradım Dergisi Web Grubu 2003-2004 email: web@devrimciyol.org