Giap, burada halk savaşı sürecini en özlü şekilde açıklamaktadır. Ama yine bu sözler, kimilerince, halk savaşında da evrim ve devrim aşamalarının var olduğunun "kanıtı" ve dolayısıyla da halk savaşı teorisinin "çürütülmesi" konusunda bir kanıt olarak da kullanılabilmektedir!

Giap’ın yukarıdaki ve benzeri sözleri şöyle yorumlanmaktadır: Silahlı mücadeleyi temel almadan önce, silahlı mücadeleyi başlatmadan önce bir siyasi mücadele dönemi geçirilmelidir. Ki bu da evrim aşamasının yaşanmasından başka birşey değildir. Silahlı mücadeleden önce evrim aşamasının gerekleri yerine getirilmelidir. Yani kitleler, silahlı-olmayan mücadele metodlarıyla (barışçı mücadele metodlarıyla) bilinçlendirilmeli, örgütlendirilmeli ve ancak Lenin’in tanımına uygun bir milli kriz (devrimci durum) var olduğunda silahlı mücadeleye sokulmalıdır...

Böyle bir yorumun tamamen hatalı olduğu apaçık ortadadır: Silahlı mücadeleye (daha doğrusu, "silahlı ayaklanmaya" ya da "stratejik saldırıya") HAZIRLANMA fikrinden hareket edilerek, bu hazırlık, "sovyetik tipteki ayaklanma"daki evrim aşaması ile özdeşleştirilmektedir.

Bilindiği gibi, sovyetik tip ayaklanmanın söz konusu olduğu devrim süreci, "evrim aşaması ve devrim aşaması" kategorileriyle formüle edilirken; sömürgesel devrimlerin, halk savaşı sürecinin açıklanmasında bu kategorilere başvurulmaz ve "sratejik savunma-stratejik saldırı" kategorileri kullanılır. Bazen "stratejik saldırı" anlamında halk savaşında da "ayaklanma"dan sözedilir.)

Sovyetik ayaklanmada, devrimin karakteristiği gereği, ancak silahlı mücadelenin temel alınmadığı, siyasi mücadelenin barışçıl biçimlerinin temel alındığı bir dönem (evrim aşaması) yaşandıktan sonra ve bir devrimci durum ortaya çıktığı zaman silahlı ayaklanmayı başlatmak mümkün olmaktadır. Halbuki, emperyalizmin hegemonyası altındaki bir sömürge; yarı-sömürge ülkede silahlı mücadelenin objektif koşulları mevcuttur. Ve böyle ülkelerde devrimci süreç farklı bir gelişim seyri izler. Silahlı mücadeleye (silahlı ayaklanmaya ya da stratejik taarruza değil!) başlamak için olgunlaşmış bir milli krizin mevcudiyeti aranmaz. Bu ülkelerde proleterya partisi ta başından itibaren silahlı devrimi örgütlemekle yükümlüdür. Bu görevin yerine getirilmesi demek, uzun dönemde, bütün halkı silahlı mücadeleye sevketmek demektir. Ve halk savaşı teorisinin can alıcı sorunu da burada yatmaktadır.

Bu sorun, halk güçlerinin uzun bir süreç içinde kendilerinden güçlü bir düşman karşısında güç kazanması, onu yenecek duruma yükselmesi sorunudur. Bu sorunun çözümü ise, halk güçlerinin uzun bir süre stratejik savunma konumunda kalmasında ve savaş içinde güçlendikten sonradır ki, stratejik saldırı konumuna geçmesinde yatmaktadır. Nasıl ki, sovyetik ayaklanmada, silahlı ayaklanma (devrim aşaması) gündeme gelmeden önce uzun bir hazırlık döneminde kitlelerin bilinçlendirilmesi, örgütlendirilmesi, mücadeleye seferber edilmesi (evrim aşamasının yaşanması) zorunlu ise; halk savaşında da bütün halk güçlerini düşmana karşı topyekün silahlı saldırıya (stratejik saldırıya) geçirmeden önce, böyle bir saldırıya hazırlamak, yani tüm halk güçlerini bilinçlendirmek, örğütlendirmek, mücadeleye seferber etmek (stratejik savunma dönemini yaşamak) gerekmektedir.

Bu durum, her iki devrim biçimi arasında esasta bir farklılığa yol açmaktadır. Sovyetik ayaklanmada silahlı mücadeleye başvurmanın öncülü, iktidar üzerine yürüyebilecek, iktidarı ele geçirebilecek bir kitle katılımı ve ona uygun bir durumdur. Halbuki halk savaşında silahlı mücadele metodlarına başvurulması için, bütün halkın silahlı müradeleye katılmaya hazır olması koşullarının aranması sözkonusu olamaz.

Ama "kitlelerin, halkın siyasi gücünün yaratılması" sorunu her iki devrim biçiminin can alıcı sorunudur. Bütün halkın silahlı mücadeleye sokulması düzeyinde bir silahlı hareketin yaratılması bu sorunun çözümüne bağlıdır. Yani birisinde "sovyetik ayaklanma"nın gündeme gelebilmesi, diğerinde "stratejik saldırı"nın söz konusu olabilmesi için herşeyden önce kitlelerin siyasi olarak böyle bir şeye hazır kılınması zorunludur. Ama bu nasıl sağlanacaktır? İşte iki devrim biçimi arasındaki asıl ayrım bu sorunun cevabında yatmaktadır.

Halk savaşına ilişkin olarak Mao Zedung’un, Giap’ın, Le Duan’ın yaptığı bütün çözümlemeler bu ayrımı ortaya çıkarmaya yöneliktir..

Siyasi (politik) ve silahlı (askeri) mücadelenin birlikteliği halk savaşının özüdür. Halk savaşı, politikleşmiş bir askeri savaştır. Giap, Vietnam’daki halk savaşını tam da bu anlayışla ele almakta ve şöyle demektedir:

"Genel olarak konuşursak, Vietnam’daki halk savaşı, yüksek bir düzeye çıkartılmış siyasi mücadele temelinde gelişen, silahlı devrimci bir rnücadeledir." (age, S. 295-296).

Vietnam’da proleterya partisi devrimci mücadeleyi bu temel üzerinde sürdürmüştür. Bu anlayış mücadele pratiğinde denenmiş, derinleştirilmiş ve Marksist-Leninist devrim teorisine yeni boyutlar kazandırmıştır.

"Yeni tarihi şartlarda devrimci mücadelemizin pratiği, devrimci silahlı mücadele konusundaki, Marksist-Leninist teoriye yeni hir katkıda bulunmuştur. Bu katkı, bazen siyasi mücadele, bazen uzun süreli devrimci savaş, bazen bütün halkın ayaklanması şeklini alan, bazen de bütün bunların hepsini kapsayan, devrimci mücadeledir; yani siyasi mücadele ile silahlı mücadelenin diyalektik bir bileşimidir" (age, S.175-176).

Yine, "partimiz" diyordu Giap "kuruluşundan itibaren (...) bir yandan kitlelerin gücünü siyasi mücadeleye seferber etti, öte yandan da, silahlı ayaklanma için hazırlık yaptı. Kitlelerin korunması için, kendini koruma grupları örgütledi." (age, S.172)

Vietnam devriminin önderleri, stratejik savunma döneminde (ki onlar buna "siyasi mücadele dönemi" de diyorlar) ve stratejik saldırı döneminde (buna da "silahlı mücadele dönemi" ya da "silahlı ayaklanma" diyorlar) devrimci şiddetin farklı biçimlerini yaratıcı bir şekilde kullandılar.

Vietnam Halk Savaşı, en genel anlamıyla, politikleşıniş bir askeri savaş biçiminde sürdürüldü. Le Duan bu konuyu şöyle formüle etti: "Düşman kuvvetlerini yok etmenin en iyi yolu egemenliği ele geçirmek, egemenliği ele geçirmenin en iyi yolu da düşmanı yok etmektir" (Vietnam Devrimi, S. 68; ayrıca bu konu için bak. Giap, Halk Savaşının Askeri Sanatı, S. 332)
Görüldüğü gibi halk savaşı süreci, ne sürgit ve sadece silahlı mücadelenin sözkonusu olduğu; ne de silahlı ayaklanmadan önce siyasi mücadelenin barışçıl metotlarla sürdürüldüğü bir "evrim aşaması"nın söz konusu olduğu bir süreçtir.

Burada, "evrim aşaması" sanılan bu "siyasi mücadele" dönemi üzerinde biraz daha duralım. Evet, bu "siyasi mücadele" döneminin özellikleri nelerdi? Genel olarak bu özellikler, Mao Zedung tarafından formüle edilmiş olan halk savaşı teorisindeki "stratejik savunma" döneminin özellikterini yansıtıyordu. (Bak. Mao Zedung, Askeri YazıIar) Yani temel görev, düşmana karşı stratejik saldırı için HAZIRLANMAK idi. Kitleler bu dönemde iktidarı ele geçirmenin yollarını öğrenmeli, savaşa sokulmalı, örgütlenmeli, bilinçlendirilmeli idi. Temel görev, bu anlamda, siyasi çatışma olmalıydı. Silahlı mücadeleye dayanan bir siyasi çatışma...

Giap bu konuyu ayrıntılı bir şekiIde şöyle anlatıyor:

"Düşmana karşı siyasi mücadeleden silahlı rnücadeleye geçiş, uzun bir hazırlık dönemi gerektiren büyük bir değişiklikti. Eğer ayaklanma bir sanat ise, bu sanatın temeli, her aşamadaki siyasi duruma ııygun mücadele biçimleri kullanmayı, her dönemde siyasi mücadele biçimleriyle silahlı rnücadele biçimleri arasında doğru bir ilişki kurmayı bilmektir. Başlangıçta, siyasi mücadele temel görev, silahlı mücadele ikincil bir görevdi. Tedricen, hem siyasi mücadele, hem de silahlı mücadele eşit derecede önem kazandı. Daha sonra, silahlı mücadelenin baş rolü oynadığı döneme geçtik. Fakat bu dönemde bile, silahlı mücadelenin ne zaman sadece bir bölgede, ne zaman bütün ülkede baş rolü oynadığını açıkça tayin etmemiz gerekti." (Giap, Halk Savaşı, Halk Ordusu, Sol Yayınları, S. 63)

"İlk yıllarda, yığınların siyasi hareketi, yeteri kadar güçlü değilken ve düşman kuvvetleri hala yıkımaz gibi dururken, yığınların siyasi seferberliği, silahlı ayaklanmaya hazırlığın temel görevi sayılmak zorundaydı. Yığınlar arasında propaganda ve ögütlenme, ülkenin her yerinde özellikle belirleyici öneme haiz kilit noktalarında yürütüldü. Bir süre sonra Parti Merkez Komitesi, iki merkezi olan Baç Son Vu ve Cao Bang olmak üzere, Viet Bac bölgesini silahlı üs bölgesi olarak tayin etti. O günkü şartlar altında, silahlı üsler gizli tutulmak, devrimci hareketin sağlam ve yığın örgütlerinin güçlü olduğu yerlerde kurulmak zorundaydı; yığınların siyasi örgütleri temeli üzerinde savunma grupları ve savaşçı savunma grupları kuruldu. Bunlar daha sonra büyüyerek bölgesel silahlı gruplar ya da tamamen veya kısmen üretimden bağımsız silahlı müfrezeler ve giderek daha büyük gerilla birlikleri halini aldılar. Yeraltında çalışan takımlar, yeraltı askeri takımları, silahlı baskın takımları, genel silahlı gruplar ve müfrezeler zamanla ortaya çıktı. Faaliyetler için en uygun kılavuz ilke, silahlı propaganda idi; siyasi faaliyetler askeri faaliyetlerden daha önemli ve savaşmak, propagandadan daha önemsizdi, silahlı faaliyetler, siyasi üsleri korumak, sağlamlaştırmak ve geliştirmek için kullanılıyordıı. (...) Başkan Ho Şi Minh, özellikle Vietnam Kurtuluşçu Silahlı Propaganda Birliği’nin kurulması için verdiği emirlerde, Cao Bang-Bac Can’daki silahlı örgütler için silahlı propagandanın kılavuz ilkesine işaret etti. Tecrübeler göstermiştir ki, silahlı ayaklanma için hazırlığın ilk döneminde yukarda sözü edilen kılavuz ilkeler gereği gibi kavranmamış olsaydı, devrimci hareket sık sık geçici güçlükler ve kayıplarla karşılaşacak, böylelikle silahlı ayaklanma için hazırlık engellenecekti" (age, S. 65-66).

Ülkemizde silahlı mücadele temelinde yükselecek uzun dönemli bir halk savaşı fikrini reddedenler, hep, evrim aşamasını her türlü hazırlık faaliyeti olarak ele almakla işe başlarlar, halk savaşının da bir hazırlığın evrim aşaması olduğunu ileri sürerler, daha sonra da halk savaşının başlaması için devrim aşamasında olunması gerektiği, bunun için de Lenin’in bir genel ayaklanma ile siyasi iktidarın alınması için şart koştuğu koşulların (buna uyumlu olarak da olgunlaşmış bir milli krizin) gerekli olduğunu öne sürerler.

Ancak stratejik taarruz döneminde geçekleşebilecek olan unsurların silahlı eyleme başvurmak için başlangıçta bulunmasının zorunlu olduğunu ileri sürerler. Oysa, başlançıçta söz konusu olan silahlı eylemler, düşmanın imhasına yönelik değil, fakat stratejik savunma dönemi içinde telakki edilmesi gereken politik çalışmaya yönelik eylemlerdir. Bu, halk savaşı fikrini görünüşte reddetmeyen HK, PDA, KSD gibi grupların "dolambaçlı sovyetik"likleridir.