Emperyalizme ve Oligarşiye karşı
DEVRİMCİ GENÇLİK


 

Evrim-devrim eleştirileri üzerine
"Yeni Bir Dönemin Başlangıcında...." yazısından

Devrimci Gençlik. Sayı 11, 7 Ağustos 1976

Devrimci geçmişin ele alınışındaki durum, dün olduğu gibi bugün de tayin edici bir rol oynamaya devam edecektir. Devrimci hareket günümüz Türkiye’sinin ve dünyanın somut koşullarını irdeleyerek, kendi devrimci doğrultusunu ilereterek netliğe kavuşacak ve yetkinleşecektir. Bu bakımdan devrimci çizgimizin geçmişi, teorik, örgütsel ve siyasi pratik açılardan eleştirilebilir ve eleştirilmelidir. Ama böylesi bir eleştiri gerekliliği, onu bir yerinden tutup çekiştirmek, parça parça ele alarak "yanlışlığını ispat etmek" çabaları ile karıştırılmamalı. Bugüne

 
kadar geçmişin ele alınışında bu tarz "eleştirel yaklaşımlar’ esas olmuştur. Kendisini dünyanın en akıllı adamları sananlar, baştan reddettiği görüşleri eleştirebilmek için onun en kaba bir karikatürünü çizerler. Tabii "ince" tahrifat ve çarpıtmalar bu işi yaparken çok "iş" görürler. Sonra artık "savunulamaz" hale gelen "görüş"ün karşısınn geçilip diyalektikten, marksizmden, vs. bol bol sözedilerek rahat rahat "eleştiri" döktürülür!

Elbetteki hiçbir zaman Lenin’in "Siyasi görüş ayrılıkları, insanları olayları karşı tarafın vicdansızlığına, hilekarlığına ve yakın bir parçalanma atmosferi içinde daha sık duymaya başladığımız böyle nazik deyişlere dayanarak yorumlamaya sevketmemelidir. Buna müsaade edilmemelidir. Çünkü böyle bir davranış mantıksızlığın en aşırısı olur"(1) sözleri hatırdan çıkarılmamalıdır. Ama bu deyişlere bugün çoğu kere mecbur olduğumuzu da belirtmeliyiz.

"Eleştirel yaklaşımlar" konusunda daha somut incelemeler için bu dergi sayfalan yetersiz olsa bile bu konuda bir kaç örnek etrafında şimdilik üç-beş söz söylemekte yarar var.

Kurtuluş Sosyalist Dergi geçmişe çeşitli açılardan "eleştiriler" getiriyor. önce şunu söyleyelim. Ne kadar olumsuz görüşler yer alırsa alsın, hatta bu görüşler "görüş" tanımının yaratacağı tüm çağrışımların zıddı bir özü ifade ederse etsin, böyle bir çabayı olumlu karşılamaktayız. Zira bu "çabalar ‘ sonuçta, içinde bulunduğumuz boz bulanık ve kimin neyi savunduğunun belli olmadığı koşulların aşılması yönündeki gelişmelerden, netleşmeden başka birşeye hizmet edemez. Kimin ne söylediği ortaya çıkmalıdır.

Ancak aynı olumlu düşünceleri, sözkonusu derginin içeriği hakkında taşıyamıyoruz. Eleştiri iki biçimde sunulabilir: Ya eleştirilen görüşün sistematiği içinde kalınır, o sisteme ters düşen parçalar hedef alınır -ki bu halde sistemin özünü oluşturan esaslar saklı kalır- ya da sistemin tümüne, özüne yöneltilir. Bu şekildeki bir eleştiri, bir başka sistem tarafından yöneltilmelidir. Eleştirilen sistemin yerine konulan şey ortaya çıkarılmalıdır. KSD’nin eleştitirilerl bu şekilde bir bütünlük taşımıyor ve konunun kendilerine en yakın noktadan yakalanarak çekiştirilmesi yolu tercih ediliyor. Bu biçimde Kemalizm, evrim-devrim "eleştirisi"de hem lsitemin özünü reddetmeye yönelen, hem de içinde katmaya çalışılan eleştiriler olarak görülmektedir.

Önce Kemalizm eleştirisini ele alalım. M.Çayan’ın Kemalizm tahlili eleştirilirken, bu konuda "yeni" bir şeyler söylenmeye çalışılıyor. Sonuçta Devrimci Harekete yöneltilen eleştirilerin temel bir noktası görünümünde şu sonuca varılıyor: "Geçmiş hareketin etkinliği altında Kemalizm sorununa getirilmiş olan bakış, pratikte devrimin müttefiklerine karşı yanlış tutum ve müttefiklerin doğru olarak ayırdedilmeyişini getirmiştir" (abç) (2) Bu tespit, geçmiş açısından oldukça önemll bir iddiadir ve söylenmek istenen çok açıktır. Kemalistler, küçük-burjuva devrimcisi olarak görülmüş, ittifak ilişkisine girilmiştir. Peki bu eleştirinin arkasından gelen "Ancak geçmişe özgü olan, sağındaki güçlerden devrim bekleme anlayışı kesinlikle yenilmiştir" (3) cümlesine nasıl anlam vereceğiz? Pratikte cuntacılık olarak daha önce, daha başkaları tarafından çeşitli biçimler altında yöneltilen birinci değerlendirme yapıldıktan sonra kesin bir geriye dönüşle sistemin içine girme gereği duyulmaktadır!

Bu husus, evrim-devrim konusundaki yaklaşım için de doğrudur. Evrim-devrim konusu gibi önemti bir konuda kesin eleştiriler getiriliyor. Bu "eleştiriler" getirilirken konu "diyalektik" bir şekilde karmakanşık edilerek saptırılıyor. Devrim aşaması nitetik sıçraması ile, devrimle, özdeşleştiriliyor. Evrim ve devrim aşamalan arasındakl ilişki, nicel birikim-nitel sıçrama biçiminde sadece birincinin ikinciyi hazırlaması olayına indirgeniyor. Bu suretle belli bir devrim ve çalışma tarzı anlayışının bir parçası olarak ele alınabilecek olan bu konu bunlardan soyutlanıyor, Uzun bir hazırlık döneml olarak bir evrim döneminin zorunlu olduğu şeklindeki sonuçla (ileri kapitalist ülkelerdeki proletaryanın devrim biçimine bağlı olan bu anayışla), gerçekte halk savaşı fikri reddedilmektedir Ancak Kemalizm konusundaki olay bu noktada yine tekrarlanmakta, evrim-devrim döneminin içiçeliği reddedilirken, onun bağımlı olduğu sonuçlara kadar götürülememekte, dolaylı ifadelede (devrim aşamasının uzun bir aşama olması fikrinin reddedimediği ima edilerek) yine sistemin içine dönme eğilimleri gösterilmektedir. Gerçekte evrim ve devrim aşamalan kavramlarının proletaryanın iktidar mücadelesl süreciyle ilgili kavramlar olduğu gözardı edilerek konunun salt diyalektikçi(!) açıdan incelenmesi, KSD’de gördüğünüz cinsten diyalektik üzerine sofstik bir gösteriden (!) öteye gidemezdi.

Evrim-devrim aşamaları, proletaryanın devrim mücadelesi süreçleri ile ilgili kavramlar olarak devrim anlayışına sıkı sıkıya bağımlı blr şekilde ele alınmalı ve özel olarak incelenmelldir. Biz de KSD’nin bu konudaki görüşlerini bu açıdan değerlendinnek zorundayız.

KSD, görüşlerini doğrulamak için M.Çayan’ın Aydınlık Sosyalist Dergi’nin 20. sayısındaki yazısından (4) bir alıntı yapıyor ve "....yazıda evrim devrim dönemleri sorunu doğru ve açık bir biçimde konulmuştu" diyor (5). "Gerçekten de..." diye başlayan bu paragraf, M.Çayan’ın Dr. Hikmet’ten yaptığı şu alıntıyı izlemektedir: "Sosyal gelişim iki konakta olur. 1-Evrim aşaması, 2-Devrim aşaması. Sınıflı bir toplumda evrim aşaması uzun sürer. Bir sosyal sınıf iktidarı, verili üretim ilişkileri çerçevesinde uzlaşmazlıkları uzlaştırıp biriktirir. Biriktirim son haddine geldi mi, üretim ilişkilerinin çerçevesi çatlar. Oldukça kısa süren devrim aşamssı başlar.Bu alt üstlükler arasında iktidar iktidar, bir  sosyal sınıf elinden bir başka sınıf  eline geçer"(6). KSD yazarlannın asıl "doğru ve açık" buldukları yer burası olmalıdır. Zira M.Çayan alıntıyı takiben, bu alıntıyı doğrulayarak görüş getiriyor. Burada formüle edilen anlayış "sovyetik ayaklanmaya tekabül eden bir anlayıştır. Ve ileri kapitalist ülkeler için geçerli bir formülasyondur. Mahir Çayan’dan bu alıntı yapılırken, aynı yazının sonundaki şu dipnotun önemi de görülmeliydi.

"Marksist çevrelerde Lenin’in ‘Devrimci Durum’ teorisi, bugün yarı-sömürge ülkelerde tartışları bunun halk savaşı vermek zorunda olan ülkeler için değil kapitalist ülkeler için iddia etmektedir. Örneğin C.K.P. Genel Sekreteri Beşir Hacı Ali. Diyor ki B.H.Ali ‘Durumu doğru değerlendiremememizin hemen akla gelen sebeplerinden biri de... devrimci bir durumun getişmesi konusunda yaptığımız değerlendirmelerin yüzeyde kadığıdır. Komünist Partisinin inandığı Kasım 1954’te  şartların ulusak kurtuluş savaşı vermemiz için elverişli bir olgunluğa erişmemiş olmasıydı. Çünkü Lenin’in koyduğu şartlar  henüz gerçekleşmemişti. Ne var ki Lenin’in koyduğu bu şartların kapitalist Ülkelerle ilgili olduğunu ve askeri eylemlerle gene! ayaktanmanın farkını unutuyorduk" (7 ).
Açıktır ki Mahir Çayan’ın görüşleri daha sonra Dr.Hikmet’ in açıkladığı teorik zemini terkederek bu tespit doğrultusunda gelişmiştir. Onun yaptığı, halk savaşı teorisinin geliştirdiği perspektiften ve III.bunalım döneminin değişen koşulları ışığında bu konunun incelenmesidir. Bu konunun tartışılması ve eleştirisi de bu perspektiften mümkün olabilir. KSD’nin yapğı ise: daha geriye giderek, eskiyen tahlilleri, yeni tahlillerin önüne dikme çabasıdır. Böyle bakınca, Mahir Çayan önceden bildiği diyalektiği sonradan unutmuş olmalıdır(!). Bu hususu Mao şöyle açıklıyor: "İçerde, burjuva demokrasisini (feodalizmi deği!) uygulayan kapitalist ülkeler, faşist değillerse, ya da savaş halinde bulunmuyorlarsa,...proletarya, partilerinin ödevi, işçileri eğitmek ve uzun. Bir yasal mücadele ile  kuvvetlenmek ve böylece, kapitalizmin kesin, yıkımına hazırlamaktır. Savaşmak istedikleri bir savaş varsa o da  hazırlandıkları iç savaştır. Ama bu isyan ve savaş, gerçekten aciz kalıncaya kadar, proletaryanın çoğunluğiı silaha sanlıp dövüşmeye azmedinceye kadar ve kırsal yığılar proletaryaya seve seve yardım edinceye kador başlatılmamalıdır. Ve böyle bir isyanı ve savaşı başlama zamanı gelince, atılacak ilk adım kentleri işgal etmek ve sonra kırsal bölgelere doğru ilerlemektir.. Ve bundan başka bir yola başvurmamaktır. Bütün bunlar, kapitalist ülkelerin komünist partileri tarafından başarı ile yapılmaktadır ve Rusya’da Ekim Devrimi ile doğrulukları sınanmıştır". "Savaşmak istedikleri bir savaş varsa o da hazırlandıkları iç savaştır" denilen kısma kadar olan yerleri Lenin’in çeşitli eserlerinden özetlediği  dipnotla belirterek şöyle devam eder Mao: "Ama Çin farklıdır. Çin’in ayırıcı özellikleri, bağımsız ve demokratik olmaması, ama yarı-sömürge ve yarı-feodol olması yani içeride demokrasinin bulunmaması... emperyalizmden baskı görmesidir... Temelde, komünist partisinin buradaki ödevi, isyan ve savaş boşlatmadan önce uzun (abç) bir yasal mücadele döneminden geçmek değildir. ...önce kentleri ele geçirmek ve ondan sonra kırsal bölgeleri işgal etmek değildir... Çin’de, savaş, mücadelenin temel şekli; ve ordu örgütlenmenin temel şeklidir. Yığın örgütleri ve yığın mücadelesi gibi öbür şekiller de son derece önemlidir... ama  onların amacı savaşa hizmet etmektir... Çin proetarya partisinin temel ödevi, partinin hemen hemen başlangıcından beri karşı karşıya  kaldığı ödevi... silahlı mücadeleler örgütlemektir"(abç) (8).

Bu uzun alıntı, gerçekte Dr.Hikmet’in yazısı ile birlikte herşeyi açıklamaya yeterli sayılabilir. Uzun bir hazırlık aşaması olan evrimin kısa bir an olan devrimi hazırlamasının diyalektik olarak zorunlu olduğu görüşleri ancak bu açıklıkla birlikte bir anlam kazanabilir. Mao’da yoruma gerek olmayacak kadar açık olarak görülür ki, halk savaşı süreçleri evrim ve devvim aşamalannın klasik formülasyonu biçiminde değil, stratejik savunma ve stratejik saldırı dönemlerine ve onun iç evrelerine aynlırlar(9).

KSD ise evrim-devrim üzerine "diyalektik görüşler"  getirirken, devrim anlayışı konusunda görüş getirmektedir. Bu   öncü savaşı, faşizm konusundaki eleştirilerle (10) birlikte tam bir bütünsellik ifade etmekte ve halk savaşı fikrinin reddine dayanmaktadır.

Eklemek gerekir ki, eğer buraya kadar ulaştığımız sonuçlarda yanılıyorsak ve eleştirilerden maksat bir şeyin yapılması için hazırlanmasının şart olduğu; başka bir deyişle, 03 (ozon) yapmnk Içln 3 tane O’ya (oksijen) ihtiyaç olduğu ise, bunun aksini kimse (deli değilse) söylemez. Kimse de Mahir Ç,ayan’ın görüşlerine; ona, bir şeyin yapılması için içtn hazırlanılmasının gerekmediğini (ozon yapmak lçin oksijene ihtiyaç olmadığını), nitel değişiklerin hiç birikim olmadan havadan meydana geldiğini dedirtecek kadar işkence etmemelidir. Burada amacımız KSD’nin etraflı bir eleştirisini yapmak ya da evrim-devdm aşamalan ve devrim anlayışı üzerine görüşlerimizi etraflı olarak açıklamak değildir. Bu yüzden KSD’de evrim-devrim üzerine yapılan "diyalektlk" gaflan ve M.Çayan’ın "her zaman devrim aşamasında olunduğu", "hiç bir hazırlık aşamasını kabul etmediği, "sürekli bir silahlı savaşı savunduğu" biçimindeki çarpıtmaları burada ele almayacağız.

Evet, "doğru sonuçlara varmak için doğru öncüllerden hareket etmek gerekir". Ama KSD’de yapılan, "yanlış blr sonucu" ispat etmek için marksist diyalektiğe ve M.Çayan’ ın görüşlerine insafsızca uygulanan bir "işkence"den başka biı şey değil.
Burada geçmişe yaklaşım açısından, onu savunulamayacak kadar çarpıtıp-karikatürleştirdikten sonra dayatılan eleştlriler yanında, aynı biçimde onu karikatürleştirerek sözde savunma eğilimlerine de değinmekte yarar var. Bu eğilimlere onu savunmak isteyip de sloganlar düzeyini aşamayan iyi niyetli unsurlardan başlayarak, diğerlerinden hiçte aşağı kalmayan art niyetli unsurlara kadar derece derece oldukça önemll bir sayıda rastlanılmaktadır. Bu eğilimlerin sebebt geçmişin kavranılamaması, tek yanlı ya da sadece sloganlar düzeyinde ele alınmasıdır.

Bu doğrultudaki bazı gruplaşmalarda geçmişin tam bir karikatürünün savunulduğu bilinmektedir.

Lenin diyor ki: "Yeni bir siyasi fikri çürütmenin (yalnız siyasi fikri de değil) ve onu etkisiz hale getirmenin en iyi yolu, o fikri abese itene kadar savunmaktır. Gerçekten herhangıi bir gerçeği aşırı ölçütlere vardırtırsak, abartarak gerçek uygulama alanının sınırları dışınıa yayarsak, onu abesliğe kadar itmiş oluruz; ve bu koşullarda o fikir kaçinılmaz olarak fikirlikten çıkar, saçma olur"(11).

İşte bizim sözlerimiz; geçmişi saçma haline getirmek, onu fikirlikten (sadece fikirlikten de değil) çıkarmak için, sözde savunulanlarla ilgilidir: Emperyalizmin 3. bunalım dönemi tahlilini, bazen emperyalizmin özünü inkara (eşitsiz gelişim yasasının geçersizliği ve tek emperyalizm), bazen de 4. bunalım dönemine girildiği gibi, bizatihi 3. bunalım dönemi tahlilini inkara kadar abesleştirmek; emperyalizmin gizli işgali olgusunu, yeni-sömürge bir ülkeye emperyalizmin basit ve mekanik bir uzantısı halinde saçmalaştırmak, sömürge tipi faşizm kavramını sürekli açık faşist diktatörlük geklinde fikirlikten çıkarmak... Tümüyle devrimci geçmişi ele almayı ve savunmayı bir teori fetişizmine, bir slogan fetişizmine indirgemek, bu suretle kötü bfr fokoculuk kopyası olsrak ortaya çıkan bu karikatürle artık geçmişi marksizm açısından savulmaz bir şeye dönüştürmek...

Bu tür "olay"lar, geçtiğimiz karmaşa ortamının bir ürünü o1arak görülmelidir. Devrimci Hareket bu tür hastalıklan aşmadan ilerleyemez. Teorik netleşme bu hastalıklara kestin darbeler vuracaktır. Bataklık kurudukça, bunlar varlık şartlannı kaybederek sahneden çekileceklerdir. Bunlarla ilgili olarak da bu kadar...

Bir de şu nokta var: Geçmişe hep bir mirasyedi zihniyeti ile yaklaşılmaktadır. Onu şöyle ya da böyle reddedenler dahil herkes (şu yeni PDA’cı1ar hatırlansın) "asıl mirasçı, ası! sahip" iddialarında bulunuyorlar. Geçmişe bu şeklide yaklaşarak, onun ‘Türkiye Devrimine mal oluşunu, emekçi halkların bir malı haline geldiğini kavrayamayan zihniyetler gülünç olmaktan öteye gidemezler.
 

NETLEŞME VE SAFLAŞMA ÇABALARI EMEKÇİ HALKIN KURTULUŞU MÜCADELESİNDE BİRLİK İÇİN ZORUNLUDUR

Netleşme ve saflaşma doğrultusundaki getişmeler solun bütün bölümlerini etkilemektedir. Sol bir yandan üç ânâ başlık altında kümelenme-toplanma eğilimini gösterirken; başlık altındaki grupçuklar, particikler kaynaşması da hızlanıyor. TİP ile diğerleri (özellikle muhacirler) arasındaki sürtüşme Yürüyüş sütunlarına yansıyor. Halkın Sesi’nin eklentileri ile olan çelişmesi de öyle. Bunlar saflaşma zorunluluğu i1e. saflaşmaya karşı gerici direnmeler çelişmesinden doğuyor. Bizi ilgilendiren, bu olayın iki revizyonist kümenin dışındaki Devrimct Hareket’e ilişkin sorunlarıdır. Ve içinde bulunduğumuz aşama, bu sonrunların hızla çözülmesinin şart olduğu bir aşamadır.

Bu gelişmeler genel olarak Devrimci Gençlik Hareketini etkileyecektir. Devrimci Gençlik Dergisi’nin doğrultusu baştan beri bu süreci hedefleyen bir doğrultudur. Onun çalışmaları gençlik çerçevesinde de olsa bu saflaşma eğilimini ve zorunluğunu ilerletme, geliştirme yönünde olmuştur. Yaşadığımız günlerde gençlik mücadelesinin ülke çapında merkezileştirilmesi çalışmalarının sonuna gelinmiştir ve diğer sayfalanmızda okuyacağınız gibi bir Devrimci Gençlik Federasyonu kurulması çalışmaları tamamlanmak üzeredir. Bu olay saflaşmayı hızlandıracak bir olay olacaktır

Şimdi çıkış bildirgemizin sonunda yer alan şiardan yeni dönem öncesinde yeni içeriklerle yüklü olarak bir kez daha tekrarlayalım.

DEVRİMCİ GENÇLİK HAREKETIİ`NİN ANTİ.FAŞİST ANTİ-. EMPERYALİST EYLEMİNDE BİRLİK İÇİN  - İLERİ!

EMEKÇİ HALKIN KURTULUŞ MÜCADELESİNDE - BİRLİK İÇİN İLERİ!


(1) Lenin, Bir Adım İleri, Bir Adım Geri, So1 Y., s.178

(2) "Yol Ayrımı", Kurtuluş Sosyalist Dergi;1 Haziran’76, s.45

(3) Adı geçen makale, s. 45

(4) Bkz. Mahir Çayan, "Yeni Oportinizmin Niteliği Üzcrine", Toplu Yazılar, s.195-193

(5) "Evrim ve Devrim Aşamaları", Kurtuluş Sosyalist Dergi, 1 (2 Temmuz’76), s.19

(6) M.Çayan, "Yeni Oportünizmin Nitetiği Üzerine," Toplu Yazılar, s.175

(7) M.Çayan, age, s.192

(8) Mao Ze Dung, Askeri Yazılar, 2. bs., Çev: N.Solukçu, Ankara Sol Yayınları,1976, s. 929-988,

(9) Kurtuluş Sosyalist Dergi’nin 1. Sayısında Giap’dan yapılan ve bunun aksi bir iddia olduğunu sandığımız alıntının (Bkz. s. 47-48) bu noktada çok zayıf bir dayanak olduğunu söyleyelim. Giap burada, silahlı savaşın, gerilla savaşının hazırlanmasından sözetmektedir. Bu yazının 7 Ağustos 1976 tarihli Devrimci Gençlik dergisinde ( 11. sayı) çıkan metninde Giap’ın sözkonusu alıntısında çeviri hatası olabileceği ifade ediliyordu. Bu alıntıda işaret edilen şekildc bir çeviri hatası olmadığı görülmüştür. Zaten konunun özü değişmemektedir.

(10) KSD, evrim ve devrim eleştirisine benzer bir eleştiriyi de faşizm konusunda getiriyor. Devlet üzeıine yapdan bir yığın aktarma arkasında Fransa gibi kapitalist ülkelerle, bizim ülkcmizin siyasi yapısının farklı olmadığı (ikisin de de oligarşik diktatörlük) noktasında düğümleniyor. Bu tespit faşizm konusundaki görüşlerimizi çürütme amacına yönelirken, "anti-faşist mücadelenin özünde  bir devrim meselesi olması fikrinin reddine" varıyor ki; bu nokta, yukarıda ifadc ettiğimiz öncü savaşı ve evrim ve devrim anlayışları eleştirilsiyle bütünleşiyor.

Geçerken belirtelim, biz faşizmi burjuvazinin "terörcü" diktatörlüğü, burjuva demokrasisini "barışçıl" diktatörlük diye ifade ettik.

Bizi marksist devlet teorisinin inkarı ile suçlayan arkadaşların bizim için söyledikleri, şu sözler için de geçerlidir: "Almanyada faşizmin zaferi.. burjuvazinin zayıflığının bir belirtisi, burjuvazinin artık eskisi gibi parlementerizm  ve burjuva demokrasisi yöntemlerle eğemenliğini sürdüremediğinin dolyısıyla iç politikada terörist iktidar yöntemlerine başvurmak zorunda kaldığının bir belirtisi olarak değerlendirmek gerekir’’. (J.Stalin, Leninizmin Meseleleri, Rusça baskı, s. 545. Anılan yer: Bolşevik Parti Tarihi, s. 969). Evet, herhalde Stalin de "zorun kurumunun devlet olduğunu" bilmiyor(!) olmalı.

(11) Lenin, Sol Komünizm, Sol Y., s. 62


Biradım Dergisi Web Grubu 2003-2004 email: web@devrimciyol.org